Zo blijf je uit het woud van leeroplossingen

Met zoveel aanbieders van leeroplossingen sta je als organisatie of bedrijf voor een grote uitdaging. Want hoe vind je in dit dichtbegroeide woud je weg? Wat gaat écht antwoord geven op jouw vraagstuk?

Wat is het probleem?

Het ontbreekt in kleine en middelgrote organisaties of bedrijven vaak aan kennis om een leervraagstuk goed te analyseren. Je ziet dan een reflex om direct naar oplossingen te grijpen, zonder de situatie goed te begrijpen. 

Vergelijk het met een klacht waarmee je naar de dokter gaat; dat begint met het stellen van een goede diagnose voordat de juiste behandeling gekozen kan worden. 

In dit geval gaat het om het onderzoeken van een leervraagstuk in de organisatie. Je stelt vragen om een goede ‘diagnose’ te kunnen stellen. Wat voorbeeldvragen: 

  • Wat zie je gebeuren in de werkpraktijk wat als een probleem wordt ervaren?
  • Door wie wordt dit als een probleem ervaren (en door wie niet)?
  • Wat is de impact hiervan op de kwaliteit of de resultaten in het werk?
  • Wat gebeurt er als je niets zou doen?
  • Aan welke kennis en/of vaardigheden ervaar je een tekort bij medewerkers?
  • Welke (werk-)omstandigheden of omgevingsfactoren spelen nog meer een rol?
  • Hoe ga je straks merken dat het probleem opgelost is?
  • Wat zie je mensen dan doen? 

Je kunt hier nog veel meer vragen aan toevoegen om de situatie in kaart te brengen. Dit geeft je echter een idee in welke richting onderzoek nodig is. Je praat in deze fase dus nog helemaal niet over de oplossing; een arts bespreekt ook pas met je welke behandelingen er allemaal zijn, zodra de diagnose gesteld is. 

Zodra de situatie in kaart is gebracht, ga je verkennen wat er nodig is om het vraagstuk op te lossen. Afhankelijk van de uitkomst, bepaal je of het echt om een tekort aan kennis en vaardigheden gaat en zo ja, hoe dit dan het beste geleerd kan worden.

Door niet te snel in de oplossingsreflex te schieten, voorkom dat er iets ingezet (ingekocht) wordt wat op zich wel leuk, goed of interessant is, maar jammergenoeg niet de werkelijke oplossing voor jouw vraagstuk is.

Ze willen allemaal jouw probleem oplossen

Zonder gedegen onderzoek ben je al snel overgeleverd aan dat woud vol aanbieders die elkaar aftroeven met hun businesscase, return on investment of excellente evaluatiescores. Ze willen jouw probleem allemaal graag voor je oplossen. Of het nu gaat om een training, leerplatform, app of ondersteunende tool, ze bieden allemaal wel iets waar je wat aan kunt hebben. 

Daarbij helpen ze je vaak ook nog om jouw probleem of vraagstuk scherper te krijgen; vanuit de bril van de oplossing uiteraard. Je kunt je afvragen of dat zo verstandig is. Want als je gereedschap een hamer is, ziet elk probleem eruit als een spijker, zo luidt het gezegde.

De verleiding en de valkuil

Het klinkt voor jou vast als een heel logisch verhaal; “tuurlijk ga je eerst onderzoeken wat het probleem is”, maar in de praktijk van alledag zie ik iets anders gebeuren. 

Of het nu een gebrek is aan kennis of aan tijd; voor je het weet raak je verstrikt in het oerwoud van aanbieders. Je probeert het kaf van het koren te scheiden: kijkt kritisch naar wat ze bieden, wie hun klanten zijn, wat het kost aan geld en tijd, of het klikt, de werkwijze past in de visie en wat de reviews zijn. 

En als je eenmaal begint te googelen op aanbieders, is het moeilijk je niet te laten verleiden door al die flitsende websites met overtuigende teksten. “Bijna te mooi om waar te zijn”denk je, “als dat ons vraagstuk oplost dan laat maar komen”.

Ik begrijp die reactie best, maar toch adviseer ik hier meer terughoudendheid en een pas op de plaats. Ik kom vaak (dure) oplossingen tegen die in werkelijkheid geen enkel probleem oplossen en soms juist nieuwe problemen of vraagstukken creëren.

Het is overigens niet zo dat ik tegen aanbieders en hun leeroplossingen ben. Vaak zit het goed in elkaar en hebben ze echt iets moois te bieden. Maar als je je vraagstuk niet goed scherp hebt of niet begrijpt, dan kan het nooit het beste antwoord voor jou zijn. 

Het sprookje eindigt vaak met een slechte afloop. Onnodig geld, tijd en inzet verloren; het vraagstuk is nog altijd niet opgelost.

Ook aanbieders zien dit

Wat ik hoor als ik met aanbieders van leeroplossingen spreek, is dat zij dit zelf ook zien gebeuren.

Zij ervaren regelmatig dat hun oplossing niet altijd uitpakt als verwacht. 

Door een gebrek aan een goede analyse van de vraag, sluit hun oplossing minder goed aan op de situatie. 

Achteruit werken

Wordt zo’n leeroplossing dan ingezet en vallen de resultaten tegen? Dan wordt het duwen en trekken om te repareren. een poging om het alsnog werkend te maken. 

Soms wordt de vraag met terugwerkende kracht aangepast vanuit de bril van de leeroplossing. De aanbieder brengt nieuwe inzichten in die aansluiten bij zijn/haar leeroplossing.  Op die manier ontstaat er een match.

Nog erger is het als de mismatch op het bordje van de medewerker terecht komt: dat het niet werkt komt door een gebrek van de medewerker: ze doen niet serieus mee aan de training, ze zijn er nog niet aan toe, snappen niet wat de bedoeling is of gaan in de weerstand.

Of de oplossing was toch niet zo goed als beloofd.

In werkelijkheid ligt de oorzaak bij een gebrek aan een goede analyse van het leervraagstuk.

 

Hoe dan wel?

Om te beginnen:

Ontwikkeling van medewerkers faciliteren gaat niet over het inkopen van leeroplossingen.

Vaak ligt het antwoord genuanceerder; inkoop kán, maar hoeft zeker niet altijd het antwoord te zijn. 

Als je niet wil verdwalen in het woud, neem dan de tijd voor een goede analyse op je leer- of ontwikkelvraag.

Tegenwoordig is de ontwikkeling van medewerkers een doorlopend vraagstuk en is het vaak lonend om iemand met een opleidingskundige/L&D achtergrond in huis te hebben. Zij zijn hier in gespecialiseerd en verdienen zich snel terug door mismatches te voorkomen.

Ben je hier te klein voor, dan kun je ook iemand op projectbasis aan je binden. Iemand die je af en toe in kan vliegen bij een vraagstuk.

Mijn overtuiging is dat niet alleen organisaties, maar ook aanbieders van leeroplossingen beter af zijn bij een betere, onafhankelijke analyse van het leervraagstuk. Want alleen dan heb je kans op een goede match tussen vraag en aanbod, met mooie resultaten als gevolg.

Kan ik je helpen bij zo’n analyse? Neem gerust contact met me op.

Goudfactor-Logo-wit

Privacyverklaring