5 manieren om de leercultuur te verbeteren

De laatste tijd wordt er veel gesproken over leercultuur. Ik ben bang dat het zo langzamerhand een containerbegrip wordt voor iets dat wel degelijk relevant is binnen een organisatie. Voor mij betekent leercultuur: de mate waarin alle mensen binnen een organisatie actief leren in hun werk plus de omstandigheden die dat mogelijk maken

Ik maak begrippen als leercultuur graag praktisch voor organisaties. En dus besloot ik er een artikel over te schrijven.

Een heikel punt binnen veel organisaties = mensen vrijmaken om naar een cursus te gaan.

Het hakt er behoorlijk in als je mensen één of meer dagen moet missen. En je vraagt je tegelijkertijd af of dat nou echt nodig is en of het niet anders kan.

Nou, ik heb goed nieuws!

Je mensen hoeven inderdaad niet altijd de deur uit om te leren. In veel gevallen kun je het anders aanpakken. Je moet alleen even anders kijken om het te zien.

Leg die traditionele bril over leren op school of in een klaslokaal even aan de kant als je wil.

Het probleem is namelijk dat we te snel denken aan een cursus of opleiding. Vaak buiten de deur, en buiten het eigenlijke werk. En hoewel dat in sommige gevallen de enige en beste oplossing kan zijn, bestaan er ook interessante en vaak betere alternatieven

We hebben het over andere vormen van leren die gewoon tijdens het werk plaatsvinden of met het dagelijks werk gecombineerd kunnen worden.

Als je weet dat uit onderzoek blijkt dat mensen het meeste leren in hun werk, dan is het eigenlijk ook heel logisch om het anders te gaan doen. Mensen leren maar liefst 94% in hun werk, ten opzichte van 6% tijdens een cursus!

Hoe zit dat dan?

Sta zelf eens stil bij iets waar je goed in bent. En vraag je dan af hoe je dat geleerd hebt. In veel gevallen is het antwoord niet een opleiding of cursus.

Maar eerder door een nieuwe ervaring, door te kijken naar anderen, door een situatie met een lastige klant, samen te werken met een senior collega, door in het diepe te springen, of dat moment toen het even helemaal misliep.

Vaak zijn het concrete werkervaringen waar we veel van leren. En die ons steeds beter maken in ons vak.

Als dit waar is, dan is mijn organisatie dus een uitstekende leeromgeving?

Nou, dat is niet helemaal het geval. Er zit een addertje onder het gras. Want je moet de kansen wel actief benutten en in veel gevallen een beetje sturen en organiseren. Want een ervaring wordt pas leerzaam als we er doelgericht bij stil staan. Vooraf óf achteraf.

5 manieren om je leercultuur te verbeteren

Iedere werkomgeving kent andere omstandigheden en dus andere mogelijkheden om aan de leercultuur te werken. Maar de volgende concrete tips gaan je zeker verder helpen.

1. Het werk zelf

Je maakt het werk leerzamer door aanpassingen te doen aan hoe het is georganiseerd. Een paar voorbeelden:

Zorg voor meer variatie in taken, laat mensen nieuwe taken oppakken, geef neventaken bij eentonig werk, vorm teams rond een specifiek probleem of project, geef uitdaging, maak de klant zichtbaar.

Een ander aspect is de regelruimte in het werk. Mensen die de ruimte en vrijheid hebben om hun werk naar eigen inzicht in te delen en uit te voeren, leren namelijk veel meer van uitdagende taken dan mensen die weinig regelruimte hebben. Die laatste groep blijft stilstaan. Geef dus die ruimte.

2. Vakmanschap

Naast feitelijke kennis, die vaak via cursussen wordt geleerd en getoetst, ontwikkelen werknemers ervaringskennis. Ervaringskennis (ook wel tacit knowledge) is de opbrengst van ervaringen die je opdoet in je werk. Deze kennis zit vaak in de hoofden en handen van mensen. Je maakt deze bruikbaar door hen anderen het vak te leren. Dus kennis te delen. Denk aan het meester-gezel principe. Het organiseren van kennisuitwisseling helpt om deze ‘onbewuste’ kennis te mobiliseren in je bedrijf.

3. Persoonlijke factoren

Mensen met zelfvertrouwen leren meer in hun werk dan mensen met minder zelfvertrouwen. Vergroot het zelfvertrouwen door kleine uitdagingen te bieden, zodat men succeservaringen opdoet. Geloof nooit dat iemand niet wil groeien; het is vaak een (goed bedekt) signaal van faalangst of weinig vertrouwen.

Steun van de leidinggevende en collega’s geeft extra vertrouwen. Investeer in een coach als het zelfvertrouwen structureel laag is en leren onmogelijk lijkt.

4. Rol van de leidinggevende

De leidinggevende heeft sowieso veel invloed op de leerprocessen in het werk. Het heeft weinig te maken met sturen en beïnvloeden, maar vooral met open staan, steun bieden en aansluiten bij de ander.

Denk aan voorbeeldgedrag, interesse tonen in ambities, het bieden van precies genoeg uitdaging (te veel geeft stress en te weinig geeft verveling), aandacht voor ieders talent, het organiseren van feedback, vragen stellen.

5. De werkomgeving

Een aantal factoren in de directe werkomgeving kunnen de mate van leren vergroten. Zo betekenen veranderingen in het werk vaak een uitdagende leeropgave voor mensen. Een nieuwe werkwijze, systeem, nieuwe leidinggevende, collega’s of een fusie. Het zet mensen mentaal in beweging. Laat het niet op zijn beloop maar ondersteun mensen in wat ze er van kunnen leren. 

Werken in een team is bij uitstek leerzaam. Mits er uitwisseling is van kennis en informatie, er sprake is van een gezamenlijk doel en aandacht is voor de resultaten en ieders inbreng. Bespreek dit dus regelmatig.

De fysieke werkomgeving is niet altijd geschikt om te leren. Denk aan storende geluiden of weinig contactmogelijkheden.

Open houding

Ten slotte vraagt het van het management een open houding om de leermogelijkheden in het werk daadwerkelijk te benutten. Er moet ruimte voor vrij gemaakt worden. Om te mogen leren en experimenteren moeten er fouten gemaakt kunnen worden. In sommige bedrijven zijn de risico’s zo groot dat het leren alleen buiten het werk georganiseerd kan worden. Kijk dan hoe er veilige oefensituaties gecreëerd kunnen worden. 

Aan de slag

Ik hoop dat dit artikel jou inspiratie geeft om zelf aan de slag te gaan met het verbeteren van je leercultuur. Gewoon heel praktisch beginnen om dingen anders te organiseren in het werk, om iets toe te voegen. En geef het de tijd om te zien waar mensen gaan groeien. 

Naast mijn eigen werkervaring heb ik voor dit artikel inspiratie geput uit het boek ‘Leren? Ik werk liever’ (Bibo, L., Derksen, K. & Heide, S.v.d., 2011). 

Wil jij een frisse kijk op jouw leercultuur of toch iemand die je op weg helpt?

Neem vrijblijvend contact met me op.

Nog meer inspiratie lees je in mijn andere blogs, zoals deze over de essentie van werkplekleren.

Goudfactor-Logo-wit

Privacyverklaring